«Мальчик-Огонёк»

Почему сказка называется «Мальчик-Огонёк»?
Потому что только Огонек смог би пожертвовать собой ради мальчика.

Почему мальчик-Огонёк бросился в воду?

Потому что он не мог бросить мальчика.

Какое сердце у Огонька?

У Огонька очень добрая сердца.

Почему Солнце помогло Огоньку?
Потому что Огонек из огня.

Кто справедливее — Солнце или Фея? Почему?

Для меня они оба очень справедливее.

Как бы вы поступили на месте мальчика-Огонька?

Я би уронил огромное дерева на воду и с помощи него побежал и спас мальчика.

Վահագն Դավթյան 100

Վահագն Դավթյանի պոեզիայի ընթերցումներ՝ հոբելյանական տարվան ընդառաջ․ Վահագն Դավթյան 100

***

Դու փոքրիկ ես, իմ աշխարհ, 
Հայաստան իմ, Հայաստան, 
Մի բուռ հող ես, մի բուռ քար, 
Հայաստան իմ, Հայաստան… 
Բայց քո մի բուռ այդ հողում 
Ու քո մի բուռ քարի մեջ 
Քանի բարձունք ու կատար, 
Հայաստան իմ, Հայաստան…

  1. Բանաստեղծությունը սովորի՛ր անգիր։
  2. Համացանցից օգտվելով տեղեկություններ գտի՛ր և գրի՛ր Վահագն Դավթյանի մասին։

    Վահագն Դավթյանը հայ ժամանակակից բանաստեղծ է։ Ծնվել է 15.8.1922 թ. Արաբկիրում (Արևմտյան Հայաստան)։, Հայրենադարձվելով՝ 1932 թվականից ապրել է Երևանում՝ Արաբկիր թաղամասում։ Եղել է Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1970), թերթի խմբագիր։Տպագրվել սկսել է 1935 թվականից: “Առաջին սեր” (1947), “Աշխարհի առավոտը” (1950) բանաստեղծությունների հավաքածուներում արտահայտված են Մեծ Հայրենական Պատերազմի մասնակցի հայրենասիրական զգացմունքները, սերը հարազատ հողի, բնության նկատմամբ: “Ճանապարհ սրտի միջով” (1952) պոեմը նվիրված է Սովետական Միության Հերոս ՈՒ. Ավետիսյանի հիշատակին: “Լուսաբացը լեռներում” (1957), “Ամառային ամպրոպ”(1964), “Գինու երգը” (1966) և այլ բանաստեղծություններում հեղինակը խորը ներթապանցում է ժամանակակցի բարոյական աշխարհը: Քաղաքացիությամբ և քնարերգությամբ է վողողված “Թոնդրիկցիներ” պատմական վեպը, որը գրվել է 1961-ին, նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի պատմական իրադարձություններին: 1969 թվականին տպագրեց “Ծուխ ծխանի” պատմական վեպերի գիրքը: Թարգմանել է Ա.Ս. Պուշկինի, Ս.Ա. Յեսենինի, Շ. Պետյոֆի բանաստեղծություններից և վեպերից: Վ. Դավթյանի ստեղծագործության հիմնական թեմաներն են հայրենիքը, մարդը, նրա աշխատանքն ու հույզերը։ Վախճանվել է 1996 թվականին։

Է-ե-ի ուղղագրությունը

Է-ե

Բառասկզբում լսվող է-ն գրվում է է տառով, օրինակ` էջ, էակ, էկրան, էություն, էներգիա

Բառամիջում գրվում է է, եթե դրանով սկսվող արմատ կա, օրինակ` լայնէկրան, էլեկտրաէներգիա, մանրէ, ելևէջ…

Մնացած դեպքերում լսվող է-ն գրվում է ե տառով, օրինակ` վերելք, ոսկե, տասներկու, մեխակ…

Պետք է հիշել

Բառասկզբում լսվում է է, բայց գրվում է ե հետևյալ բառերում եմ, ես, ենք, եք, են:

Հիշել հետևյալ բառերի ուղղագրությունը՝ գոմեշ, առէջ, վայրէջք, մանրէ, ելևէջ:
Որևէ, ինչևէ, երբևէ, բայց` որևիցե, ինչևիցե, երբևիցե,

1.Լրացրեք Ե կամ Է:

Լայնէկրան, հնէաբան, ծովեզր, վայրէջք, երփներանգ, նորեկ, մանրէ, էջանշան,  որևիցե,  գոմեշ,  վերելակ,  մեջք,  բազմերանգ,  երբևիցե,  որևէ, էջ, ամենաէժան, չէինք,  էկրան,  էջմիածին,  չեմ,  էլեկտրաէներգիա, էներգիա, մեխակ, հրեշ,  նրբերշիկ, ամենաերկար, եգիպտացորեն, զարկերակ:

2.Մարդկանց անուններ գրիր, որոնք սկսվում են Ե-ով և Է-ով:
Էվա, Եվա, Էլինա, Էմմա, Եղիսաբեթ։

3.Բաց թողնված տեղերում գրիր է կամ ե:

զարկերակ, սկզբից ևեթ, ստորերկրյա, հնէաբան (հնէաբան նշանակում է անհետացած հնագույն կենդանիների և բույսերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մարդ), երբևիցե, որևէ, էլեկտրաէներգիա, մանրէաբան, չէր ուզում, չեմ ուզում, կինոէկրան, ամենաէժան:

4.Տրված բառերը դասավորիր ըստ իմաստների:

ելակ, գոմեշ, եգիպտացորեն, եղինջ, երինջ, երեքնուկ, եզ, եղջերու, եղրևանի, եղևնի, երիցուկ, եղնիկ, եղեգ:

կենդանիներ-գոմեշ, երինջ, եզ, եղջերու, եղնիկ։
բույսեր-ելակ, եգիպտացորեն, եղինջ, երեքնուկ, եղրևանի, եղևնի, երիցուկ, եղեգ։

5. Գրիր տրված բառերի հականիշները:

արու, մուտք, թանկ, դժբախտ, վերելք, հայտնվել
Արու-էգ
մուտք-ելք
թանկ-էժան
դժբախտ-բախտավոր
վերելք-վայրէջք
հայտնվել-անհետանալ, կորչել, թաքնվել, չքանալ

6. Մեկական բառ կազմիր` երգ, երանգ, եզր, եղբայր արմատները դնելով բառի սկզբում և վերջում:

Օրինակ` եփ-եփել, կիսաեփ
Երգ-երգել, երգադարան
Երանգ-բազմերանգ, երանգապնակ
Եզր-եզրագիծ, ծովեզր
եղբայր-եղբորորդի, հորեղբայր

7. Առաջադրանք 1-ից ընտրիր 10 բառ և կազմիր բառակապակցություններ:
Հարթ էկրան։
Գազազած գոմեշ։
Թեթև վայրէջք։
Սուրբ Էջմիածին։
Համեղ եգիպտացորեն։
Գույնզգույն էջ։
Մեծ վերելակ։
Ուժեղ էներգիա։
Սարսափելի հրեշ։
Գրքի էջանշան։

8. Առաջադրանք 3-րդից ընտրիր 5 բառ և կազմիր նախադասություններ:
Էլեկտրաէներգիան շատ հզոր է։
Ես չեմ ուզում խաղալ։
Ես նայում էի մուլտֆիլմ կինո էկրանով։
Իմ ընկերը չեր ուզում կոտրել ձեր սիրելի ափսեն։
Ես երբևիցե չեմ արտագրում։

Present tense

Ներկա անորոշ ժամանակ Present tense

Ներկա անորոշ ժամանակը ցույց է տալիս սովորաբար կատարվող, կրկնվող գործողություն։

Օրինակ`

I play-ես խաղում եմ

You play-դու խաղում ես դուք խաղում եք

Բայց` he, she it plays-նա խաղում է

We play-մենք խաղում ենք

They play-նրանք խաղում են

Հիշենք, որ 3֊րդ դեմք եզակի թվում (he, she, it) ավելացնում ենք -s- կամ ֊es-մասնիկը՝ plays, works, runs, goes

Հարցականի ժամանակ օգնության ենք կանչում Do և does օժանդակ բայերին

Հարցականի և ժխտականի ժամանակ 3֊րդ դեմք եզակի թվի (he, she, it) ավելացրած -s-, -es- մասնիկը՝ plays, works, runs , goes վերանում է՝

Do I, you, we play?

Բայց՝

Does he, she ,it play?

Ժխտականի դեպքում Do և does օժանդակ բայերին ավելացնում ենք -not- մասնիկը։

I, you, we, they do not/ don’t play-ես, դու, դուք, մենք, նրանք չեն խաղում

He, she, it does not/doesn’t play- նա չի խաղում, օրինակ՝

I work hard. Do I work? I don’t work.

She sings well. Does she sing well? She doesn’t sing well.

Այս ժամանակաձևի հետ գործածում ենք հետևյալ բառերը՝ usually-սովորաբար, always-միշտ, sometimes-երբեմն, seldom-հազվադեպ, often-հաճախ

Ըստ վերը նշված օրինակների` նախադասությունները դարձրեք հարցական, ժխտական։

I like to play.
Do I lake to play?
I don’t like to play.

She works at school.
She doesn’t work at school.
Dose she work at school․

They write letters.
Do they write letters?
They don’t write letters.

He loves his family very much.
He doesn’t loves his family very much.
Dos he loves his family very much?

You dance well.
You don’t dance well.
Do you dance well?

Դասարանական բազմապատկում

Հաշվել՝

158 x 25 = 3950

x158
25
+790
316
3950

204 x 17 = 3468

x204
17
+1428
204
3468

798 x 19=15162

x798
19
+7182
798
15162

310 x 11=3410

x310
11
+310
310
3410

1953 x 6=11718

x1953
6
+11718

609 x 91=55419

x609
91
+609
5481
55419

25 x 32=800

x25
32
+50
75
800

701 x 24 =

x701
24
+2804
1402
16824

286 x 40 =11440

x286
40
+000
1144
11440

812 x 60=48720

x812
60
+000
4872
48720

112 x 84 =9408

x112
84
+448
896
9408

404 x 73=

x404
73
+1212
2828
29492

Դասարանում՝ Լեզվական խաղ

  1.  Ի՞նչ կստացվի, եթե «աղ»-ն ու «մուկ»-ը խառնենք իրար:
    աղմուկ
  2. Հետևյալ բառերի տառերի վերադասավորումով ստանալ նոր բառեր՝ մշակ, ափսե, ժանր, վիճակ, գավառ, վտակ, մկրատ, պարկ, վկա:
    մշակ-մաշկ
    ափսե-փեսա
    ժանր-նժար
    վիճակ-կավիճ
    գավառ-ագռավ
    վտակ-կտավ
    մկրատ-մտրակ
    պարկ-պրակ
    վկա-կավ
  3. Կազմիր այնպիսի նախադասություններ, որ բոլոր բառերը սկսվեն նույն տառով:
    Առավոտյան արևը արթնացավ։
  4. Գրականություն բառի տառերով կազմիր ո՞վ կամ ի՞նչ հարցին պատասխանող բառեր:
    ինչ-նյութ, գույն, թույն, գարուն, նկար, ութ, նանա, կաթ, կար։
    ով-Արա, Աննա, Նանա։
  5. Շարունակեք նախադասությունն այնպես, որ գայլը մեղավոր չլինի։ Գայլը կերել էր փոքրիկ նապաստակին․․․․
    Գայլը կերել էր փոքրիկ նապաստակին որովհետև նա էլ չէ պետք է ապրի բնության մեջ այտ պես է։

Առաջադրանքներ

1.Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը: 
 Հայաստանի ամենաբարձր լեռը Արագածն է: Նա քառագագաթ է: Լեռն Արագած է կոչվել Արա թագավորի անունով: Արագածի կատարը մշտապես ծածկված է ձյունով: Սակայն ստորոտում տարվա բոլոր եղանակներն իրենց «հանդերսանքով» են հայտնվում: Արագածի լանջերից բխում են սառնորակ աղբյուրներ:

2. Գրի՛ր հոմանիշները՝ իմաստով մոտ բառերը։
 Ճանապարհառավոտ,  հողմ,  թագավոր։
Ճանապարհ-ճամփա
առավոտ-Լուսածագ, լուսաբաց
հողմ-qամի
թագավոր-արքա, կայսր

3. Քանի՞ տառ և քանի՞ հնչյուն կա հետևյալ բառերից յուրաքանչյուրում:
ելակորսորդօղակ,  տերև,  ամենաերկար։
ելակ-4 տառ և 5 հնչյուն
որսորդ-6 տառ և 7 հնչյուն
օղակ-4 տառ և 4 հնչյուն
տերև-4 տառ և 5 հնչյուն
ամենաերկար-10 տառ և 11 հնչյուն


4․  “Մայրամուտ” բառի տառերով կազմի՛ր բառեր, որան կարող ես։

Մայր
յար
մատ
յարա
մարտ
տարա
այր
մուր
տուր
տար
Արա
մամա
ատամ



Հաշվիր արտահայտության արժեքը տնային առաջադրանք

2․ Գտիր  անհայտ   գումարելին 

Օրինակ՝

4286+2409 = 6695
669’5
2409
4286
2068+618=2686
 –    268’6
618
2068
3478+1095 = 4573
–    45’7’3
1095
3478
3539+1341 = 4889
     –488’0
1341
3539
2341+1450 = 3791
–     3791
1450
2341
+1625 = 4139
–     4’139
1625
2514

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Թվարկիր և քարտեզի վրա ցույց տուր Հայաստանի Հանրապետության մարզերը և մարզկենտրոնները:
    Լոռի-Վանաձոր
    Շիրակ-Գյումրի
    Տավուշ-Իջևան
    Արագածոտն-Աշտարակ
    Կոտայք-Հրազդան
    Արմավիր-Արմավիր
    Գեղարքունիք-Գավառ
    Արարատ-Արտաշատ
    Վայոց Ձոր-Եղեգնաձոր
    Սյունիք-Կապան
  2. Ինչո՞ւ է մեր հանրապետութան տարածքը բաժանվել մարզերի: Ովքե՞ր են զբաղվում քաղաքների և գյուղերի տարբեր խնդիրների լուծմամբ:
    Որպեսզի մարդիկ ցանկացած խնդրի լուծման համար չհասնեն Երևան Հայաստանի Հանրապետության տարածքը բաժանված Է վարչատարածքային միավորների՝ մարզերի: Յուրաքանչյուր մարզ ունի իր մարզպետարանը, որը մարզպետի գլխավորութամբ զբաղվում է տվյալ մարզի գյուղերի և  քաղաքների զարգացման, բնակչության կյանքին առնչվող հարցերի և շատ այլ պետական խնդիրների լուծմամբ: 
  3. Կազմիր քո բնակավայրին մոտ գտնվող քաղաքների և գյուղերի ցուցակը:
    -Արարատի մարզն ունի երկու քաղաք՝ Մասիս և Վեդի և իննսուներեք գյուղեր
    – Արմավիր մարզն ունի երեք քաղաք՝ Արմավիր, Վաղարշապատ և Մեծամոր և իննսունչորս գյուղեր։
    – Կոտայքի մարզն ունի 7 քաղաք և 64 գյուղ։ Քաղաքներն են՝ Հրազդան, Աբովյան, Ծաղկաձոր, Բյուրեղավան, Չարենցավան, Նոր Հաճն, Եղվարդ։
  4. Քարտեզի վրա գտի’ր և նշի’ր ՀՀ տարբեր մարզերի առնվազն  10  քաղաքային բնակավայրերի անուններ:
    Սյունիքի մարզ։ Գորիս, Հարթաշեն, Տաթև, Խնձորեսկ
    Կոտայքի մարզ։ Ծաղկաձոր, Աղվերան, Չարենցավան
    Շիրակի մարզ։ Գյուրի, Արթիկ
    Արարատի մարզ։ Այգեստան, Արտաշատ
    Տավուշի մարզ։ Դիլիջան
    Լոռի մարզ։ Դսեղ, Ալավերդի
    Վայոց Ձորի մարզ։ Եղեգիս։