Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է, ոսկի են թվում ծառերը։ Լսվում է ծտերի ծլվլոցը, տերևների խշշխոցը և կենդանիների ձայները։ Ինչ սիրուն են ծտերը, ինչ սիրուն են տերևները, ինչ սիրուն են կենդանիները։

Մեր հայրենիքի անցյալն ու ներկան․Տարիների հաշվումը պատմության մեջ

պատմ
պատմու

Երբևէ եղե՞լ ես Մատենադարանում կամ Հայաստանի պատմության թանգարանում: Եթե այո, ապա այնտեղ դու տեսել ես հին ձեռագրեր, նկարներ, իրեր: Այդ ամենը մեզ պատմում է մեզանից շատ առաջ ապրած մարդկանց, անցյալում տեղի ունեցած իրադարձությունների, ստեղծված արժեքների մասին: Այդ ամենը մեր պատմությունն է: Պատմությունն անվանում են ժողովրդի հիշողություն: Այդ հիշողության շնորհիվ մենք այսօր գիտենք, թե ինչպես են ապրել մեր նախնիները, ինչով ենք մենք նրանց նման կամ ինչով ենք տարբերվում: Գիտենք նաև, թե ինչ են ստեղծել, արարել կամ, ցավոք, կորուստներ ունեցել մեր նախնիները, ինչպես են պաշտպանել մեր հայրենիքը: Այդ ամենի մասին մեզ պատմում են մեր պատմիչների թողած ձեռագրերը, հին Նկարները, տարբեր զրույցները, առասպելները, ավանդությունները, պահպանված իրերը՝ զարդերը, զենքերը, դրամները, տարբեր շինությունները:

Պատմությունն օգնում է, որպեսզի սխալներ թույլ չտանք այսօր և ճիշտ կառուցենք մեր ապագան: Դրա համար բոլորս պետք է լավ իմանանք մեր պատմությունը և սրբորեն պահպանենք մեզ ժառանգություն հասած արժեքները: Հայ ժողովրդի համար պատմական մեծ արժեք ունի Պատմահայր Մովսես Խորենացու Հայոց պատմություն գիրքը: Այն ներկայացնում է մեր ազգի պատմությունը՝ անհիշելի ժամանակներից մինչև իր ապրած ժամանակը՝ 5-րդ դարը: Իսկ ի՞նչ է դարը: Երբ մենք խոսում ենք որևէ իրադարձության մասին, որը տեղի է ունեցել ոչ շատ հեռավոր անցյալում, ապա նշում ենք այդ իրադարձության տարեթիվը, օրինակ, մենք ասում ենք. Հայ մեծ գրող Հովհաննես Թումանյանը ծնվել Է 1869 թվականին կամ մարդն առաջին անգամ տիեզերք թռավ 1961 թվականք ապրիլի 12-ին: Մեզանից հարյուրավոր կամ հազարավոր տարիներ առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունների համար մենք ավելի հաճախ օգտագործում ենք դար և հազարամյակ բառերը: Մեկ դարը հարյուր տարին է: Հազարամյակը հազար տարին է կամ տասը դարը: Ինչպես աշխարհի շատ երկրներում, այնպես էլ մեր երկրում ընդունված է տարիների հաշվումը սկսել Հիսուս Քրիստոսի ծննդից։  Ըստ այդ հաշվարկի՝ այն բոլոր իրադարձությունները, որոնք կատարվել են նախքան Քրիստոսի ծնունդը, համարում ենք Քրիստոսի ծննդից առաջ տեղի ունեցած: Իսկ այն ամենը, ինչ եղել է դրանից հետո, համարում ենք Քրիստոսի ծննդից հետո տեղի ունեցած: Երբեմն գրքերում դու կարող ես հանդիպել մեր թվարկությունից առաջ (մ.թ.ա կամ մեր թվարկություն (մ.թ.) ձևերը : Օրինակ՝ հայոց արքա Տիգրան Մեծը գահ է բարձրացել Քրիստոսի ծննդից առաջ 95 թվականին, ինչը կրճատ նշվում Է Ք.ա. 95թ.: Իսկ Քրիստոսի ծննդից հետո տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին խոսելիս հատուկ նշում չի կատարվում, այլ պարզապես գրվում է տարեթիվը: Օրինակ՝ 405 թվականին Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայոց այբուբենը:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ է պատմությունը, և ինչո՞ւ է անհրաժեշտ այն լավ իմանալ:

2. Ւ՞նչ է դարը:
դարը-100 տարի

3. Ինչպե՞ս է ընդունված կատարել տարիների հաշվումը:

Լրացուցիչ աշխատանք

Որ դարին են պատկանում հետևյալ պատմական թվերը՝

Վահագն Դավթյան

Վահագն Դավթյան 100

Հայաստա՛ ն, իմ հող, իմ մամուռ, իմ սեզ, 
Ծերպերից կախված իմ կապույտ թախիծ, 
Քարերից քամվող արտասուք իմ հեզ, 
Քարերում նիրհող կրակե ծաղիկ…

Ախ, իմը սեր չէ, որ խոստովանեմ,
Իմը թախիծ է, մորմոք է արյան, 
Քարերից քամվող արցունք է անեղծ, 
Քարերում նիրհող հուր է սրբազան:

Առաջադրանքներ
1․ Դուրս գրիր անծանոթ բառերն ու բառարանի օգնությամբ բացատրիր ու սովորիր։

սեզ-Հացազգիների ընտանիքին պատկանող խոտաբույս, որի մի քանի տեսակները մշակում են որպես կերաբույսեր, իսկ մի քանի տեսակները վնասակար մոլախոտեր են:

2․ Նկարիր բանաստեղծության առաջին քառատողն ու տեղադրիր բլոգումդ։


3․ Բանաստեղծությունից ընտրիր քեզ դու եկած տողն ու հիմնավորիր ընտրությունդ։
Հայաստա՛ ն, իմ հող, իմ մամուռ, իմ սեզ, 
Ծերպերից կախված իմ կապույտ թախիծ, 
Քարերից քամվող արտասուք իմ հեզ, 
Քարերում նիրհող կրակե ծաղիկ

Осень

Однажды в лес пришла осень. Она раскрасила все вокруг. Жители леса были рады что пришла осень, но был один зайчик который не любил осень. Он сказал что летом тепло а осенью все время идут дожди. Медведь сказал зайчика, что все времена года очень красивые и՛ осень, и՛ лета. А зайчик говорит:
-Вы правы господин медведь, все времена года очень прекрасные: Зима! белая, Весна! зеленная, Лета! золотая а Осень! разноцветная. После этого зайчик полюбил осень.

Բազմանիշ թվի բաժանում միանիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով

Համո Սահյան

  1. Անգիր սովորի՛ր Համո Սահյանի «Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է» բանաստեղծությունը։
  2. Դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։
  3. Ի՞նչ գիտես Համո Սահյանի մասին, պատմի՛ր բլոգում\, կարող ես օգտվել համացանցից։

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,

Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ,

Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,

Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:

Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերը

Աշնան քամուն են ծափահարում:

Քամին է այս ծով գանձերի տերը,

Այս ոսկու տերը՝ մեծահարուստ:

Մեծահարուստ-մեծ հարստության տեր, շատ հարուստ:
Բոցել-բոց տալ, վառել:

Բանաստեղծ Համո Սահյանը (Հմայակ Սահակի Գրիգորյան) ծնվել է Սիսիանի շրջանի (այժմ՝ Սյունիքի մարզ) Լոր գյուղում: 1937 թ. ավարտել է Բաքվի երկամյա հայկական ուսուցչական ինստիտուտը: Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին: Աշխատել է մի շարք թերթերում և ամսագրերում, որոնց թվում Բաքվի «Խորհրդային գրող» ամսագրում, «Կոմունիստ» և «Ավանգարդ» թերթերում, «Ոզնի» հանդեսում: 1965 – 1967 թթ. եղել է «Գրական թերթի» գլխավոր խբագիրը:

Հ. Սահյանի բանաստեղծությունները տպագրվել են դեռևս 30-ական թվականներից, սակայն նա համընդհանուր ճանաչման է արժանացել ռազմաճակատում գրած «Նաիրյան դալար բարդի» բանաստեղծությամբ, որը հատկանշվում է Հայաստան երկրի հանդեպ կարոտի հուզական բռնկումով և անմիջականությամբ:

Աֆրիկա

Լրացնել բաց թողնված բառերը՝

Այս մայրցամաքը  Աֆրիկա են անվանել հին հռոմեացիները՝ տեղաբնիկ  «աֆարիկ» ցեղի անունով:  Ըստ զբաղեցրած տարածքի՝ Աֆրիկան երկրագնդի երկրորդ մայրցամաքն է՝ Եվրասիայից հետո:

Սահարան աշխարհի ամենամեծ անապատն է:

Նեղոսը աշխարհի ամենաերկար գետն է:

Աֆրիկյան սավաննաներում բնակվում են ռնգեղջյուր, ընձուղտ, զեբր ու բորենի, կենդանիների արքան՝առյուծը և ցամաքային ամենախոշոր կենդանին՝ աֆրիկյան փիղը: 

Mr. Smith and his son

<<Mr. Smith and his son>> էջ 84։ կարդալ տեքստը, փորձել պատմել:

Անծանոթ բառեր

farm-ագարակ

farmer-ագարակատեր

take for a walk- տանել զբոսնելու

gun- հրացան

soon-շուտով

hare-ճագար, նապաստակ

as as- այնքան, որքան

over there-այնտեղ

perhaps-հավանաբար

fly-ճանճ

Նախադասությունները դարձրեք հարցական ժխտական:

They have breakfast.
Do they have breakfast?
They don’t have breakfast.

Ann plays in the garden.
Dose Ann play in the garden?
Ann doesn’t play in the garden.

Kate and Mary swim well.
Do they Kate and Mary swim well?
Kate and Mary swim don’t swim well.

The dog likes to jump.
Dose the dog like to jump?
The dog does not like to jump.