Category: Uncategorized

Բակտերիաների կառուցվածքը

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի բակտերիան
   Բակտերիաները պատկանում են նախակորիզավորների խմբին, այսինքն՝ չունեն ձևավորված կորիզ։ Դրանց կառուցվածքը համեմատաբար պարզ է։
   
2. Ինչպե՞ս են բազմանում բակտերիաները
   
3. Ներկայացնել օգտակար և վնասակար բակտերիաների մի քնի տեսակներ

One by one, the dwarfs introduced themselves.
“I’m Doc.”
“I’m Grumpу.”
“I’m Bashful.”
“T’m Sleepy.”
“I’m Sneezy.”
“I’m Happy.”
“And he’s Dopey,” they all shouted together. Down in the dungeon, the Queen cast a magic spell to
disguise herself as an old pedlar woman. Then, chanting
magic spell, she dipped a bright red apple into a pot of
bubbling poison.
D
“One bite of this and Snow White will fall into
a sleep as if dead,” she cackled. “Only a kiss
from her true love will wake her!”
Meanwhile, back in the castle,
the wicked stepmother said the
special words to the magic mirror,
and the mirror replied:
“Snow White, who dwells with the seven dwarfs,
Is as fair as you and as fair again.”
she
The
screamed.
Queen was furious. “SnowWhite must still be alive!” She vowed to get rid of Snow White once and for all. Snow White took one bite and fell
to the floor as if dead.
“Now I’m the fairest in the land!”
cried the wicked Queen, before fleeing.
Luckily, Snow White’s forest friends
had seen what had happened and
went to fetch the seven dwarfs. The very next day, after the
dwarfs had left for work, the old
pedlar woman called on Snow
White selling apples.
“Try one, pretty maid,” said the
pedlar, handing Snow White an
apple. “One bite and all your
dreams will come true.”
As the dwarfs rushed towards the cottage,
they spotted the Queen running away.
They chased her through the
forest and up the mountain. The wicked Queen tried
to roll a huge boulder on
the dwarfs. But it rolled
back and pushed her over
the side of the mountain never to be seen again. When the dwarfs returned to the cottage, they found Snow
White lying on the floor as if she were dead. They could not
wake her, so they took her into the forest. They placed her on
a special bed and kept watch over her every day. The months slowly passed. Snow White’s bed was covered
with leaves, then snow, and then the blossoms of spring.
She still did not wake up. One day, a handsome young man came riding through the forest. He was the Prince who had fallen in love with Snow
White by the castle well. When he saw the Princess, he got
down from his horse, leant over her and kissed her. All at once, Snow White’s eyes fluttered open.
“She’s awake!” the dwarfs cried, excitedly. The wicked Queen’s spell was broken.
Before Snow White left to begin her new life with the Prince, she kissed each of the dwarfs. “I’ll come and see you very soon,” she promised them. The dwarfs watched the Prince lead Snow White
away to her new life. They knew they would miss her
but they also knew that she and the Prince would
live happily ever after.

Թզուկներին հաջողվեց հասնել ննջարան հենց այն պահին, երբ սպիտակաձյունիկը զարթնեց։
– Ո՞վ ես դուք, հարցրին նրանք։
– Իմ անունը Սպիտակաձյունիկ է, ասաց նա։ Նա բացատրեց, թե ինչ էր անում այնտեղ։ Հետո հարցրեց փոքրիկ թզոիկներին, թե ովքեր էին նրանք։

Թզուկները ներկայացան մեկ առ մեկ։

Ես բժիշկն եմ։
Ես դժգոհն եմ։
Ես ամաչկոտն եմ։
Ես քնկոտն եմ։
Ես փռշտումն եմ։
Ես երջանիկն եմ։
Իսկ նա Անմիտն է, բոլորը միասին բացականչեցին։

Նկուղում թագուհին կախարդական հրաշագործություն արեց՝
ինքն իրեն ծեր մուրացկանի կերպարանք տալու համար։
Հմայություններ ասելով՝ նա վառ կարմիր խնձորը ընկղմեց թունավոր
եռացող կաթսայի մեջ։

«Մի կծում, և Սպիտակաձյունիկը կընկնի
մահվան նման քնի մեջ», ասաց և ծիծաղեց նա։
«Միայն իր իսկական սիրո համբույրը կարթնացնի նրան»։

Մինչ այդ, դղյակում չար մայրախորթը
կախարդական բառերը ասաց հայելուն,
և հայելին պատասխանեց․

«Սպիտակաձյունիկը, որը բնակվում է յոթ թզուկների հետ, գեղեցիկ է ինչպես դու և կրկին գեղեցիկ»։

Թագուհին բարկացավ։ «Սպիտակաձյունիկը դեռ կենդանի է», գոռաց նա։
Նա երդվեց վերջնականապես ազատվել նրանից։

Սպիտակաձյունիկը մեկ կծում կերավ և ընկավ գետնին, կարծես մեռած լիներ։

«Հիմա ես եմ երկրի ամենագեղեցիկը»,
ձայնեց չար թագուհին և փախավ։

Բարեբախտաբար, Սպիտակաձյունիկի անտառային թզուկ ընկերները
տեսել էին ինչ է կատարվել և
վազեցին գաճաճներին տեղեկացնելու։

Հաջորդ օրը, երբ գաճաճները գնացին աշխատանքի, ծեր
վաճառուհին այցելեց Սպիտակաձյունիկին, որը խնձոր էր վաճառում։
«Փորձիր մեկը, գեղեցիկ օրիորդ», ասաց
վաճառուհին՝ Սպիտակաձյունիկին խնձոր տալով։ «Մի կտոր, և քո բոլոր
երազանքները կիրականանան»։
Երբ գաճաճները շտապեցին դեպի խրճիթը,
նրանք նկատեցին թագուհուն, որը փախչում էր։
Նրանք հետապնդեցին նրան անտառով և լեռան վրայով։

Չար թագուհին փորձեց
մեծ քար գլորել նրանց վրա։
Բայց քարը հետ գլորվեց
և նրան նետեց լեռան ձորը՝
այլևս երբեք չերևալու համար։

Երբ թզուկները վերադարձան խրճիթ, գտան Սպիտակաձյունիկին՝ գետնին պառկած, կարծես մահացած լիներ։ Նրանք չկարողացան նրան արթնացնել, ուստի նրան տարան անտառ։ Նրան դրեցին հատուկ մահճակալի վրա և ամեն օր հերթապահում էին կողքին։

Անցան ամիսներ։ Սպիտակաձյունիկի մահճակալը ծածկվեց տերևներով, հետո՝ ձյունով, ապա՝ գարնան ծաղիկներով։ Նա դեռ չէր արթնանում։

Մի օր գեղեցիկ մի երիտասարդ անցավ անտառով։ Դա այն արքայազնն էր, որը սիրահարվել էր Սպիտակաձյունիկին դղյակի ջրհորի մոտ։ Երբ տեսավ արքայադստերը, նա իջավ ձիուց, խոնարհվեց նրա վրա և համբուրեց։

Հանկարծ Սպիտակաձյունիկի աչքերը բացվեցին։

«Նա արթնացավ», գոչեցին թզուկները հուզմունքով։ Չար թագուհու կախարդանքը կոտրվեց։

Նախքան իր նոր կյանքը սկսելը արքայազնի հետ, Սպիտակաձյունիկը համբուրեց յուրաքանչյուր գաճաճի։

«Շատ շուտով կգամ ձեզ տեսնելու», խոստացավ նա։

Թզուկները նայեցին, թե ինչպես արքայազնը Սպիտակաձյունիկին տանում էր իր նոր կյանքի ճանապարհին։ Նրանք գիտեին, որ կկարոտեն նրան, բայց նաև վստահ էին, որ նա և արքայազնը կապրեն երկար ու երջանիկ։

Մարտի 31-ապրիլի 7-ը, առաջադրանք 6-րդ դաս

Ապրիլի 8-20-ը, առաջադրանք, 6-րդ դասարան

ներկայացնել ուսումնասիրությունները, անհատական նախագիծը:

Ամփոփել ամբողջ անցածը 15-20 նախադասությամբ:

Գնահատիր ինքդ քեզ /10 բալանոց համակարգով/՝հիմնավորելով:
Ես ինձ գնահատում եմ 8/10 որովհետև շատ եմ պատմել այս ամիս և բոլոր առաջադրանքները ունեմ բլոգումս։

Գնահատում է ծնողը՝ հիմնավորելով:

Հուլյան Գրիգորյան

Հուլիան օրացույց

Հուլիան օրացույցը ստեղծվել է մ.թ.ա. 46 թվականին Հռոմի պետական գործիչ Գայոս Հուլիոս Կեսարի նախաձեռնությամբ։ Այդ ժամանակ Հռոմում օգտագործվում էր հին օրացույց, որը տարվա ընթացքում խիստ շեղվում էր իրական եղանակներից։ Խառնաշփոթը կապված էր նրանով, որ տարվա տևողությունը որոշվում էր քահանաների կողմից, և նրանք հաճախ այն փոխում էին իրենց շահերին համապատասխան։ Այս անկարգությունների պատճառով Կեսարը որոշեց բարեփոխել օրացույցը։

Նրա հրամանով Ալեքսանդրիայից հրավիրվեց աստղագետ Սոսիգենեսը, ով առաջարկեց նոր օրացույց՝ հիմնված եգիպտական մոդելի վրա։ Ըստ այդ հաշվարկի՝ տարվա տևողությունը 365 օր էր, իսկ յուրաքանչյուր չորրորդ տարին պետք է լիներ նահանջ և ունենար 366 օր։ Այս եղանակը շատ ավելի ճշգրիտ էր, քան հին հռոմեական օրացույցը, և այն համընկնում էր արևային տարվա հետ։ Նոր օրացույցով տարին բաժանվեց 12 ամսվա՝ հունվարից դեկտեմբեր։

Հուլիան օրացույցը պաշտոնապես ուժի մեջ մտավ մ.թ.ա. 45 թվականի հունվարի 1-ից։ Նրան նախորդող տարին՝ մ.թ.ա. 46-ը, դարձավ ամենաերկար տարին պատմության մեջ՝ մոտ 445 օր, որպեսզի անցումը նոր համակարգին լինի հարթ։

Թեև Հուլիան օրացույցը բավական ճշգրիտ էր իր ժամանակի համար, այն ուներ մի փոքր շեղում։ Իրական արևային տարին 11 րոպեով կարճ էր, քան օրացույցում հաշված տարին։ Այդ փոքր տարբերությունը ժամանակի ընթացքում կուտակվում էր և տարեթվերն աստիճանաբար հեռանում էին բնության ցիկլերից։ Այդ սխալը վերջապես ուղղվեց 1582 թվականին, երբ Հռոմի պապ Գրիգոր XIII-ն ներկայացրեց Գրիգորյան օրացույցը։

Այնուամենայնիվ, Հուլիան օրացույցը շարունակեց օգտագործվել շատ երկրներում հարյուրամյակներ շարունակ։ Այսօր էլ որոշ ուղղափառ եկեղեցիներ, այդ թվում՝ Հայ Առաքելական եկեղեցին որոշ դեպքերում, պահպանում են Հուլիան օրացույցի ավանդույթները, օրինակ՝ կրոնական տոների հաշվարկման հարցում։

Գրիգորյան օրացույց

Գրիգորյան օրացույցը ներմուծվել է 1582 թվականին Հռոմի պապ Գրիգոր XIII-ի հրամանով՝ որպես Հուլիան օրացույցի բարեփոխում։ Այդ ժամանակ արդեն նկատվել էր, որ Հուլիան օրացույցը ունի փոքր շեղում իրական արևային տարվա նկատմամբ։ Այդ շեղումը կազմում էր մոտ 11 րոպե և 14 վայրկյան, ինչը ժամանակի ընթացքում առաջացրել էր մոտ 10 օր շփոթություն։ Դա հատկապես խնդիր էր դարձել քրիստոնեական տոնացույցի մեջ, քանի որ օրինակ՝ գարնանային գիշերահավասարը՝ որը պետք է լիներ մարտի 21-ին, արդեն տեղի էր ունենում մարտի 11-ին։ Սա խանգարում էր Զատիկի օրը ճիշտ հաշվարկել։

Այս խնդիրը լուծելու համար պապ Գրիգոր XIII-ը հրավիրեց աստղագետների և մաթեմատիկոսների, որոնց գլխավորում էր իտալացի գիտնական Ալոյսիուս Լիլիուսը, և հետագայում՝ Քրիստոֆեր Կլավիուսը։ Նրանց առաջարկած նոր օրացույցի հիմքում նույնպես դրված էր 365 օր ունեցող սովորական տարին և 366 օր ունեցող նահանջ տարին։ Սակայն Հուլիան համակարգից տարբեր այն էր, որ Գրիգորյան օրացույցում որոշ նահանջ տարիներ հանվում էին, որպեսզի տարվա միջին տևողությունը մոտենար արևային տարուն։ Ըստ նոր կանոնի՝ յուրաքանչյուր չորրորդ տարին պիտի լինի նահանջ, բայց բացառություն են կազմում այն տարիները, որոնք բազմապատիկ են 100-ի, սակայն ոչ 400-ի։ Այսինքն՝ 1600 և 2000 թվականները նահանջ են, իսկ 1700, 1800 և 1900 թվականները՝ ոչ։

Բարեփոխված օրացույցը ուժի մեջ մտավ 1582 թվականի հոկտեմբերին։ Այդ փոփոխությունը իրականացնելու համար 1582 թվականի հոկտեմբերի 4-ից անմիջապես հետո հաջորդեց հոկտեմբերի 15-ը՝ «բաց թողնելով» 10 օր։ Շատ կաթոլիկ երկրներ ընդունեցին նոր օրացույցը միանգամից, սակայն բողոքական և ուղղափառ երկրները միացան դրան ավելի ուշ։ Օրինակ՝ Անգլիան ընդունեց Գրիգորյան օրացույցը միայն 1752 թվականին, իսկ Ռուսաստանը՝ 1918-ին։ Հայաստանը, լինելով քրիստոնեական հին ավանդույթի պահապան, որոշ եկեղեցական օրացույցներում մինչ օրս շարունակում է կիրառել Հուլիան հաշվարկը։

Այսօր Գրիգորյան օրացույցը համարվում է համաշխարհային ստանդարտ և կիրառվում է գրեթե բոլոր երկրներում։

1․ Կետերը փոխարինի՛ր փակագծերում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով

Շախմատում մի կանոն կա. չի թույլատրվում վերցնել թագը։ Մի անգամ այդ կանոնը Ֆրանսիայի Լյուդովիկոս Վեցերորդ արքային փրկեց անխուսափելի կործանումից։

Մի մարտի ժամանակ ֆրանսիական զորքերը պարտություն կրեցին անգլիացիներից։ Ինքը՝ Լյուդովիկոսը, ընկել էր անգլիացի զինվորների շրջափակման մեջ։ Լսվեց հաղթող զինվորներից մեկի բացականչությունը՝ արքային վերցրի՜նք։ Բայց թագավորը իրեն չկորցրեց և ի պատասխան գոռաց.

— Մի՞թե չգիտես, որ նույնիսկ շախմատում արքային չեն վերցնում։ Զարմացած զինվորները մի պահ ետ քաշվեցին, և արքան ճեղքեց շրջափակումը։

2․ Տրված գոյականները դարձրո՛ւ հոգնակի և տեղադրի՛ր նախադասությունների մեջ

Երկնքում մեկ-մեկ վառվեցին աստղերը, ամեն ինչ լռեց։
Հին զինվորը հիշում է բոլոր ճակատամարտերը, որոնց ինքը մասնակցել է։
Ցրիչը մեկ ժամում բոլոր հեռագրերը բաժանեց։
Միայն անգղերն էին սավառնում այդ բերդի վրա։
Հետո գետաձիերը դուրս եկան ջրից ու, լայն բացելով ահռելի երախները, խոնարհվեցին հանդիսատեսներին։
Կեղտաջրերը ամեն օր գետն են լցվում ու հոսում դեպի ծով։

3․ Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր տրված բառերով

• Մի երկրի բոլոր զինվորները — զորք
• Միասին թռչող թռչունները — երամ
• Մի երկրի բոլոր քաղաքների ու գյուղերի բնակիչները — բնակչություն
• Մի երկրում ապրող մարդիկ — ժողովուրդ
• Հավաքված մարդիկ — բազմություն
• Ամբողջ աշխարհում ապրող մարդիկ — մարդկություն
• Նույն ազգությանը պատկանող բոլոր մարդիկ — ազգ

4․ Նախադասություններն ավարտի՛ր

• Մի ափսե ճաշ տաքացնելու համար խարույկ վառելը ձեռնտու չէր, չնայած սառը եղանակին։
• Մի ափսե ճաշ տաքացնելու համար խարույկ վառելը ձեռնտու չէր, իսկ ջեռուցման այլ միջոց չկար։
• Մի ափսե ճաշ տաքացնելու համար խարույկ վառելը ձեռնտու չէր, բայց ուշադրություն չդարձրեցին և վառեցին։
• Մի ափսե ճաշ տաքացնելու համար խարույկ վառելը ձեռնտու չէր, որովհետև շատ ժամանակ և վառելափայտ էր պահանջվում։
• Մի ափսե ճաշ տաքացնելու համար խարույկ վառելը ձեռնտու չէր, և նրանք հրաժարվեցին այդ մտքից։
  
  
  5․ Կարդա՛ առակը և նշի՛ր այն մտքերը, որոնք, քո կարծիքով, համապատասխանում են առակին․
• Աշակերտն ուսուցչին հարցրեց.
• – Դու այնքան իմաստուն ես, միշտ լավ տրամադրություն ունես, երբեք չես բարկանում: Օգնիր, որ ես էլ այդպիսին դառնամ: Ուսուցիչը համաձայնեց և խնդրեց, որ աշակերտը բերի մեկ կարտոֆիլ ու թափանցիկ պոլիէթիլենային տոպրակ:
• – Եթե դու բարկանաս ինչ-որ մեկի վրա և նեղանաս նրանից, վերցրու կարտոֆիլը, նրա վրա գրիր այն մարդու անունը, ում հետ վիճել ես, և դիր տոպրակի մեջ:
• – Եվ վե՞րջ,- հիասթափված ասաց աշակերտը:
• – Ոչ,- պատասխանեց ուսուցիչը,- դու այն միշտ քեզ հետ պիտի տանես, ուր էլ որ գնաս, և ամեն անգամ, երբ էլի ինչ-որ մեկը նեղացնի քեզ, կարտոֆիլի վրա ավելացնես նրա անունը:
• Աշակերտը համաձայնեց: Անցավ որոշ ժամանակ: Աշակերտի տոպրակը լցվեց կարտոֆիլներով և շատ ծանրացավ: Շատ դժվար դարձավ այն միշտ հետը տանելը: Բացի դրանից, առաջինը դրված կարտոֆիլը սկսեց փչանալ, ու ահավոր հոտ տարածվեց շուրջբոլորը: Այդ ժամանակ աշակերտը եկավ ուսուցչի մոտ ու ասաց.
• – Սա արդեն հնարավոր չէ տանել. նախ՝ շատ ծանր է արդեն, հետո էլ՝ կարտոֆիլը փչացել է: Մի ուրիշ բան առաջարկիր:
• Ուսուցիչն ասաց.
• – Լսիր, նույն բանը քեզ հետ է կատարվում: Ուղղակի դու դա միանգամից չես նկատում: Քայլերդ վերածվում են սովորության, սովորությունը` բնավորության, ինչն էլ ծնում է վատ արատներ: Ես քեզ հնարավորություն տվեցի դրան կողքից հետևել: Ամեն անգամ, երբ կորոշես նեղանալ որևէ մեկից կամ, հակառակը, նեղացնել ինչ-որ մեկին, մտածիր` արդյո՞ք քեզ պետք է այդ բեռը:
• Աջով տուր, որ ձախով վերցնես
• Ինչ ցանես, այն էլ կհնձես
• Լավություն անողի գլուխը ծակ է
• Ամառվա փուշը, ձմեռվա նուշը
• Ների՛ր մերձավորիդ

Առաջին օրը սկսել ենք  «Ահմադը» պատմվածքով, մյուս օրը կարդացել ենք «Իմ ընկեր Նեսոն» շատ հետաքրքիր էր ինձ համար։ Ստեղծագործական աշխատանքներից գրել ենք  Ընկերություն, նաև գրել ենք  Գործնական քերականություն։ Գրել ենք մեկնաբանություններ այս ամսագրերին՝ «Ես եմ» ամսագիր և «Պատուհան» ամսագիր։ Ձայնագրել ենք Չարենցյան ընթերցում շատ գեղեցիկ բանաստեղծություններ էին։ Հետո կարդացել ենք Արփենիկ Չարենց «Հուշեր Հայրիկիս մասին» և վերջացրել ամիսը Ղազարոս Ազայան Վաճառականի խիղճ գրել ենք Ուսումնական գարուն նախագիծը և վերջացրել ամիսը։