Ալեքսանդր Հովսեփյան

Continue reading Թռչունները

Oдна из ипостасей Посейдона. По преданию, один из дельфинов сочетал браком бога морей и Амфитриту. После схватки с чудовищным Пифоном Аполлон в образе дельфина догоняет корабль критских мореходов и приводит его к пристани города Крисы.

Continue reading ՀԵՌՈՒՍՏԱՑՈՒՅՑԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

Եզոպոսը համաշխարհային առակագրության խոշոր դեմքերից է: Նրա առակներով է պայմանավորված համաշխարհային գրականության մեջ առակագրության՝ որպես առանձին ժանրի զարգացումը: Եզոպոսի մասին կենսագրական տեղեկությունները շատ սուղ են: Ամենահին հիշատակությունը V դարի հույն պատմիչ Հերոդոտոսինն է, որից ենթադրվում է, որ նա ապրել է մ. Թ. Ա. VI դարում, Սամոս քաղաքում, եղել է ստրուկ և սպանվել է Դելփիքում: Ենթադրություններ կան, որ նա հույն էր` Թրակիայից կամ Փռյուգիայից: Եզոպոսի մասին շատ զրույցներ և ավանդություններ են պահպանվել: Դրանցից թերևս ամենահիշարժանը հետևյալն է.

Մի օր, Քսանթոսը ցանկանալով ճաշկերույթ տալ ի պատիվ աշակերտների՝ Եզոպոսին կարգադրեց, որ գնա աշխարհի ամենից լավ բանը գնի շուկայից և համեղ ճաշ պատրաստի:

-Շատ լավ, տե՛ր,-ասաց Եզոպոսը և գնաց:

Ճաշի ժամին յուրաքանչյուր աշակերտի առաջ մի աման լեզու էր դրած:

-Ի՞նչ է սա,-հարցրեց Քսանթոսը զարմացած:

-Լեզու, տեր իմ:

-Մի՞թե սա է աշխարհի ամենալավ բանը, հիմար,-գոռաց Քսանթոսը:

-Ասացեք, տեր իմ,-պատասխանեց Եզոպոսը,-ի՞նչ կա աշխարհում ավելի լավ , քան լեզուն. Լեզուն է հասարակական կյանքի շաղկապը, ճշմարտության և իմաստության գործիքը, գիտությունների բանալին: Առանց լեզվի ինչպե՞ս կզարգանար ուսումն ու գիտությունը, առանց լեզվի ինչպե՞ս մարդիկ միմյանց պիտի հայտնեին իրենց ուրախությունը կամ վիշտը, իրենց հուզող մտքերը:

Բոլոր աշակերտները, նրանց հետ նաև Քսանթոսը, հավանություն տվեցին Եզոպոսի բացատրությանը:

Մի ուրիշ անգամ Քսանթոսն ասաց Եզոպոսին.

-Եզոպո՛ս, գնա շուկա և այս անգամ աշխարհի ամենավատ բանը բեր մեզ համար:

Եզոպոսը գնաց շուկա և դարձյալ լեզու բերեց: Քսանթոսը բարկությունից իրեն կորցրել էր:

-Հանդարտվե՛ք ,տեր իմ, -ասաց Եզոպոսը,-ի՞նչ կա աշխարհում ավելի վատ, քան լեզուն. Դրանով են կործանվում ամբողջ պետություններ, դրանով են կատարվում բոլոր ստերը, կեղծիքներն ու բամբասանքները, դրանով են մարդիկ վիրավորական խոսքեր ասում միմյանց և դրանով են , վերջապես, թագավորները արձակում իրենց անարդար հրամանները: Լեզուն, տեր իմ, աշխարհի ամենալավ և ամենավատ բանն է, նայած , թե ում բերանի մեջ է գտնվում այն, նայած, թե ով է լեզվի տերը:

-Դու հաղթեցիր, Եզոպոս,-ասաց Քսանթոսն իր զայրույթը զսպելով:

Եզոպոսի առակները սրամիտ են, լի իմաստությամբ, մարդկային արժանապատվությամբ և ունեն փիլիսոփայախրատական նշանակություն:
Մեզ հասած եզոպոսյան առակների հիմնական ժողովածուն (500-ից ավելի առակներ) կազմվել է I–II դարերում: Հին Հունաստանում ծագել է «եզոպոսյան լեզու» արտահայտությունը, երբ թե՜ բանավոր, թե՜ գրավոր խոսքում մտքերը Եզոպոսի նման արտահայտում են քողարկված, փոխաբերական արտահայտություններով: Հայ գրականության մեջ եզոպոսյան լեզուն վարպետորեն օգտագործել է առակագիր Վարդան Այգեկցին:

V դարում հայերն արդեն ծանոթ էին եզոպոսյան առակներին: Դրանք հայերեն առաջին անգամ լույս են տեսել 1818 թ-ին, Վենետիկում:

1.Տեքստի բառերից 4-ում բաց թողած տառի փոխարեն գծիկ է դրված: Լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը և ներկիր որևէ գույնով:

2.Տեքստում ընդգծի՛ր Եզոպոսից մեզ հասած տեղեկությունները:
Մեզ հասած եզոպոսյան առակների հիմնական ժողովածուն (500-ից ավելի առակներ) կազմվել է I–II դարերում: Հին Հունաստանում ծագել է «եզոպոսյան լեզու» արտահայտությունը, երբ թե՜ բանավոր, թե՜ գրավոր խոսքում մտքերը Եզոպոսի նման արտահայտում են քողարկված, փոխաբերական արտահայտություններով: Հայ գրականության մեջ եզոպոսյան լեզուն վարպետորեն օգտագործել է առակագիր Վարդան Այգեկցին:

3.Որպես աշխարհի լավ բան, Եզոպոսն ընտրել էր լեզուն, որովհետև`

Ա. Լեզվի միջոցով են մարդիկ հայտնում իրենց ուրախությունը, վիշտը կամ հուզող մտքերը:

Բ. Լեզվով են կատարվում բոլոր ստերը, կեղծիքները և բամբասանքները:

Գ. Լեզուն ամենակարևոր օրգանն է:

Դ. Լեզվի միջոցով են թագավորները անարդար հրամաններ արձակում:

4.Ինչո՞ւ Քսանթոսը Եզոպոսին ուղարկեց շուկա՝ աշխարհի ամենալավ բանը բերելու:

Ա. Ցանկանում էր հետաքրքիր ընթրիք ունենալ:

Բ. Ուզում էր տեսնել՝ ինչ կբերի Եզոպոսը:

Գ. Ցանկանում էր ճաշկերույթ տալ՝ ի պատիվ աշակերտների:

Դ. Ինքը չէր կարող գնալ:

5. Երկրորդ անգամ Քսանթոսն ի՞նչ խնդրեց բերել շուկայից:
   Եզոպո՛ս, գնա շուկա և այս անգամ աշխարհի ամենավատ բանը բեր մեզ համար:

6.Տեքստից ելնելով գրիր, թե ինչո՞ւ է լեզուն աշխարհի ամենալավ բանը:
Լեզուն աշխարհի ամենալավ բանն է որով հետև նրանով խոսում են և հաշվում են։

7. Լեզվի մասին ի՞նչ առածներ գիտես, գրի՛ր երկու առած:
   1. Թրի կտրածը կլավանա, լեզվի կտրածը չի լավանա:
   2. Մինչև սուրը սրվեց, լեզուն գլուխը թռցրեց:
   
8. Որպես աշխարհի ամենավատ բան, Եզոպոսն ընտրել էր լեզուն, որովհետև`

Ա. Լեզվով մարդիկ վիրավորական խոսքեր են ասում մմիմյանց

Բ. Լեզուն կարևոր օրգան չէ:

Գ. Առանց լեզվի էլ կլինի ապրել:

Դ. Լեզուն թաց և լպրծուն է:

9. Տեքստում կարմիր ներկի՛ր մեկ հարցական նախադասություն:

10.Տեքստից դուրս գրիր հոգնակի թվով օգտագործված գոյականները և առանձնացրու հոգակնակիի վերջավորությունը:

Լեզու-ներ

Ավանդույթ-ներ

11.Տրված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան, կարդա՛ նախադասությունը և դի՛ր բաց թողնված նշանը:

Եզոպոսին կարգադրեց որ գնա շուկա և գնի աշխարհի ամենից լավ բանը:
Եզոպոսին կարգադրեց, որ գնա շուկա և գնի աշխարհի ամենից լավ բանը:

12.Ո՞ր բառն է շավիղ բառի հոմանիշը:

Ա Հյուսել

Բ. Շարել

Գ. Կածան

Դ. Տավիղ

13.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված կազմությունը:

Ա. Ճաշ-պարզ

Բ. Թագավոր-ածանցավոր

Գ. Վիշտ-բարդ

Դ. Գիտություն-ածանցավոր

14.Փակագծերում տրված բառերը ձևափոխելով` տեղադրի՛ր բաց թողած տեղերում:

Եզոպոսի ծննդյան և մահվան թվականները հայտնի չեն, ենթադրվում է, որ նա ապրել է մ.թ.ա. 6-րդ դարում : (մահ, դար)

15. Համացանցից ընտրիր Եզոպոսի առակներից ևս մեկը, կարդա, գրավոր պատմիր (համառոտ)։
    Աղվեսն ու խաղողը
    Քաղցած աղվեսը տեսավ խաղողի վազը` կախ ընկած ողկույզներով և ուզեց դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ: Եվ, հեռանալով, ինքն իրեն ասաց. “Դեռ խակ է”:

 

Ո՞ր թվին է համապատասխանում 5 հազ․+8 հ․+6 մ․ կարգային գումարելիների գումարին։
1) 586 2)5860
3)5806 ✓ 4)5086
Ամբողջ ճանապարհի 4/9 մասը անցնելուց հետո ո՞ր մասը կմնա անցնելու։
1) 1/9 2)5/9✓
3) 9/5 4) 4/9
Ո՞ր շարքի կոտորակներն են դասավորված աճման կարգով։
1) 2/5, 8/5, 28/5, 36/5
2) 4/10,4/15,4/20,4/35✓
3) 8/5,4/5,2/5,9/5
4) 6/15,8/15,12/15,9/15
Գտիր 9236-ը 100-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը։
1)36 ✓ 2)236
3)0 4)6

1	Ո՞ր պատկերի 5/12 մասը գունավորված չէ։

1) 2)

123	3)                                                4)9 կգ705 գ-ն արտահայտիր  գրամներով։

1)975գ 2)9705գ✓
3)705գ 4)90705գ
Քանի՞ րոպե է 4/6 ժամը։
1)90ր 2)40ր✓
3)64ր 4)50ր
Մեկ կիլոմետրի ո՞ր մասն է կազմում 1 մետրը։
1) 1/10 2) 1/100
3) 1/1000✓ 4) 1/10000
Թիվը 18-ի բաժանելիս ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել։
1)1 2)17✓
3)9 4)18
Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի արտադրյալը, եթե արտադրիչներից մեկը մեծացնենք 20 անգամ, իսկ մյուսը թողնենք նույնը:

1) կմեծանա 20 անգամ✓
2) կփոքրանա 20 անգամ
3) կփոքրանա 20-ով
4) կմեծանա 20-ով
5) նույնը կմնա:
Հաշվիր 2880։9-(2‧240-240)+70 արտահայտության արժեքը։

2880։9-(2‧240-240)+70 = 150
Երեք թվերի գումարը 600 է։ Դրանցից երկուսի գումարը 600 է։ Ո՞րն է երրորդ թիվը։
0
Հաշվիր 6մ7սմ-77սմ արտահայտության արժեքը։
607-77=530
Գտիր 6սմ կողմով քառակուսու մակերեսի 5/9 մասը:

1)S=6×6=36
2)36:9×5=20
Երեք իրար հաջորդող բնական զույգ թվերի գումարը 288 է։ Որո՞նք են այդ թվերը։
288:3=96
94,96,98
Գտիր այն թիվը, որը 15-ի բաժանելիս քանորդում ստացվում է 17, իսկ մնացորդում՝ 12։
17×15=255
255+12=267

1234	ՈՒղղանկյան կողմերը 12 սմ և 15 սմ են: Գտիր այն եռանկյան կողմի երկարությունը, որի բոլոր կողմերն իրար հավասար են և պարագիծը հավասար է այդ ուղղանկյան պարագծին: 1)(12+15)×2=54(p)Ուղ 2)54:3=18 Պատ.`յեռանկյան կողմը 18 սմ։

Մի լուսնյակ գիշեր, երկու քույր իրար հետ անտառում մոլորվեցին։ Ճանապարհին տեսան մի լուսնոտ աղվեսի։ Նրանք մտածեցին, որ աղվեսը նրանց կուտի բայց փաստորեն, այս աղվեսը բարի էր․
— Գեղեցկուհիներ մի՛ վախեցեք , ես ձեզ կօգնեմ դուրս գալ անտառից։
— Շատ ուրախ կլինենք, ուրախացան աղջիկները, մենք քեզ շնորհակալ կլինենք։
Աղվեսը օգնեց նրանց դուրս գալ անտառից, և աղջիկները տվեցին նրան մեկ բաժին պանիր։

Առաջին ավարտ
Լուսնոտ աղվեսը ուրախ-ուրախ վերցրեց պանիրը և մտածեց։ «Ավելի լավ է մարդկանց օգնել քան թէ վնասել և դու միշտ երախտահատույց կլինես»։

Երկրորդ ավարտ
Լուսնոտ աղվեսը ուրախ-ուրախ վերցրեց պանիրը և մտածեց։ «Ի՜նչ լավ է, ձագուկներս այս օր քաղցած չեն մնա»։

Երրորդ Ավարտ
Լուսնոտ աղվեսը ուրախ-ուրախ վերցրեց պանիրը և ճանապարհին տեսավ ընկերոջը
— Այս օր շատ հաջողակ օր էր ինձ համար
— Ինձ համար էլ, հավաբնից հավ եմ հաջողացրել գողանալ
— Ի՞նչ զարմացավ մեր լուսնոտ աղվեսը, մի՞ թե կարելի է պետք է լավություն անել մարդկանց և նրանք կօգնեն քեզ․․․

Դասարանական առաջադրանքներ
1․ Համեմատի՛ր։
7/123< 7/103

25/142= 25/142

17/18=17/18
14/19< 14/16
2․ Համեմատի՛ր

3/5 մ և<3/4 մ

3․ Լրացրու՛ աղյուսակը։

Մասը	3 16	3 24	3 48
Թիվը
48	9	6	3
96	18	12	6

4․ Արան իր ունեցած դրամի 3/5 մասը ծախսեց գիրք գնելու, իսկ 1/5 մասը՝ տետր գնելու համար։ Որքա՞ն դրամ մնաց Արայի մոտ այդ գնումնեից հետո, եթե նա ուներ 1000 դրամ։

1000:5×3=600դ

1000:5×1=200դ
600+200=800դ
1000-800=200դ
Պատ.մնաց 200 դրամ։

5.Այգին ունի 1200մ2 մակերեսը, որի 2/3 մասը զբաղեցնում են խնձորենիները, իսկ մնացած մասը՝ տանձենիները։ Որքա՞ն մակերես են զբաղեցնում խնձորենիները, և որքա՞ն՝ տանձենիները։ 1200:3×2=800

1200-800=400

6․ Հաշվի՛ր Լուսինեյի տարիքը՝ գիտենալով, որ նա ծնվել է 1992 թվականին։ Քանի՞ տարեկան կլինի նա 5 տարի հետո։ Քանի՞ տարեկան կլինի նա 2040 թվականին։ Ո՞ր թվականին է լրանալու նրա ծննդյան 30 ամյակը։

2023-1992=30

2040-1992=38

1992+30=2022

7․ Անահիտը ծնվել ՝ 1997 թվականի մարտի 12-ին, դրանից 3 տարի 18օր հետո ծնվել է նրա քույրը։ Գտի՛ր քրոջ ծննդյան տարեթիվն ու ամսաթիվը։

1997+3=2000

18+12=30

Պատ.2000թ. մարտի 30։

Տնային առաջադրանքներ
1․ Համեմատի՛ր։
3/4> 3/5

4/7< 4/5

6/17< 6/15

9/29<9/28

2․ Համեմատի՛ր
2/5 լ > 2/10 լ
7/20 կգ < 7/10 կգ

3․ Լրացրու՛ աղյուսակը։
Մասը
3/4
3/6
3/8

Թիվը

48 36 24 18
96 72 48 36

4․ Վարորդը ձմերուկի 3/5 մասը դատարկեց առաջին խանութում, իսկ մնացած 2500կգ-ը՝ երկրորդ խանութում։ Վարորդը որքա՞ն ձմերուկ դատարկեց առաջին խանութում։

2500:5×3=1500 կգ

5․ Երկու թվերի գումարը 200 է։ Դրանցից մեկը 4 անգամ մեծ է մյուսից։ Որո՞նք ն այդ թվերը։

Թվերն են 160 և 40։

6․ Հայկը ծնվել է 2002 թվականին՝ հայրիկից 25 տարի ուշ։ Պապիկը ծնվել է հայրիկից 26 տարի ուշ։ Ո՞ր թվականին է ծնվել հայրիկը։ Ո՞ր դարում է ծնվել պապիկը, և քանի՞ տարեկան է նա հիմա։
1)2002-25=1977թ (հ)
2)1977-26=1951թ (պ)
3)2023-1951=72տ
Պատ.`հայրիկ 1977 թ պապիկ ծնվել է 20 դարում 72տ է։